آرچا
 
 
ادبی ، بديعي و اجتماعي
 
بیر پاییز آخشامی، بیر پاییز گونو

یئنه اؤز کندیمیز یادیما دوشدو

قایغیسیز گونلرین قایغیسیز دویونو

سنینله ایکیمیز یادیما دوشدو

اردبیل ولایتی­نین جغرافی آدلاری

سالتاوار (سلطان آباد) [SALTAVAR]

اردبیلدن چیخیب آستارا یولو ایله شرقه دوغرو گئدنده، 3 کیلومئترلیک مسافه­ده یولون ساغ الینده «سالتاوار» آدلی نسبتا بؤیوک بیر کند یئرله­شیر. بو کند «یئکه­لی»(YEKƏLİ)، «قارالار»(QARALAR)، «آغ­بولاق / قوولوغا»(AĞBULAQ / QOVLUĞA)، «بوولان»(BOVLAN / BOĞULAN)، «گیلاندوو»(GİLANDOV) کندلری ایله قونشودور. دؤولت قیدیاتینداکی قوندارما آدی «سلطان آباد»دیر.  اونون جغرافی خاصه­لری آشاغیداکیلاردان عبارتدیر:

اوزونلوق دايره‌سي: 42 درجه، 20 دقیقه

ائن دايره‌سي: 38 درجه، 17 دقیقه

يوكسك‌ليك: 1500 مئتر

عائله و نفوس: 1375 جی ایل آمارینا اساسا 368 عائله و 1752 نفر

تصرفات: مالدارلیق، اکینچی­لیک، یوک نقلیاتی (سوروجولوک)

محصوللار: تاخیل (بوغدا، آرپا)، اوت (خاشا، یونجا)، (تره­وز) یئرآلماسی

بيتكي اؤرتويو: یارپیز، بویماده­رن، شاه­تره­سی، اوه­لیک، چؤل­بزه­ره­یی، شووه­رن، بوزووشا/ هوویارپاغی (درمان بیتکی­لری) چاخیر تیکانی، گؤزتیکانی، چمن، اوچ­قولاق، گؤوجه­گؤزو، اینک­امجه­یی، قازآیاغی، سارماشیق، ساری­تیکان، که­کیره، آجی­میخ و س. (یابانی بیتکی­لر).

چؤل حيوانلاري: تولکو، دووشان، قورد/جاناوار، نادر حاللاردا کیرپی و تیسباغا، زیان­وئریجی­لردن سیچان، یئرآلماقوردو، قوشلاردان بیلدیرچین، توراغایی، سرچه، سیغیرچین، قارغا، زاغچا، حاجی­لئیلک، ساری­کؤینک، بیتتیکن، تاتیر، قجه­له و س.

ائو حیوانلاری: جامیش، اینک، قویون، تویوق.

بوندان علاوه آذربایجانین دیگر منطقه­لرینده سالتاوار آدلی 25 کند واردیر.

سالتاوارین ائتیمولوگیاسی: سالتاوار تیپ باخیمیندان اویکونیم(OYKONİM)(یاشاییش منطقه­سی)، نؤع باخیمیندان ایسه کنددیر. گؤروندویو کیمی سالتاوارین آدیندان، اونون کند، قصبه، یاخود شهر اولماسینی معین­لشدیرمک اولماز. بو جور آدلارا جغرافی نومئنسیز(COĞRAFİ NOMENSİZ) آدلار دئییلیر. اصلینده ماکروتوپونیم­لرین(MAKROTOPONİM) هئچ بیرینین جغرافی نومئنی اولمور. چونکی هامی اونون کند یا شهر اولدوغونو بیلیر و توپونیم یارادیجیلیغیندا قناعتچی­لیک اصولونا اساسا بونا احتیاج دا اولمور. دئمه­لی بو کندین مکمل آدی «سالتاوار کندی»دیر. بو آدین اوچ نؤع ائتیمولوگیاسی(ETİMOLOGİYA) (ریشه شناسی) اولا بیلر:

1-     بیرینجی نؤع تعیینی سؤز بیرلشمه­سی اساسیندا و ایکی وورغو (تکیه) ایله تلفظ اولونان «سال تاوار». بورادا «سال» تعیین (صفت)، «تاوار» ایسه تایفا معناسیندادیر. بیرلشمه­نین عمومی معناسی مؤحکم و سارسیلماز تایفا دئمکدیر.

2-    یئنه بیرینجی نؤع تعیینی سؤز بیرلشمه­سی اساسیندا و ایکی وورغو (تکیه) ایله تلفظ اولونان «سال تاوار». بورادا «سال» تعیین (صفت)، «تاوار» ایسه معین تایفانین آدیدیر. بیرلشمه­نین عمومی معناسی مؤحکم و سارسیلماز تاوار تایفاسی دئمکدیر. قید ائدک کی، اردبیلین مشهور محله­لریندن بیرینین آدی «تاوار کوچه­سی»دیر و بلدیه طرفیندن تحریف اولاراق «طوی» آدی ایله قیده آلینمیشدیر.

3-    ایکی تایفانین بیرلشمه­سیندن عبارت و بیر وورغو ایله تلفظ اولونان «سال- تاوار». قید ائدک کی، «سال/ شال» اوغوز تایفالاریندان بیرینین آدیدیر. بئله اولدوقدا بیرلشمه­نین عمومی معناسی سال/ شال و تاوار تابفالارینین بیرلشمه­سیندن عمله گلن واحد بیر تایفانین آدیدیر.

سون نتیجه اولاراق سالتاوار کندی­نین تام معناسی سال- تاوار تایفاسینین یاشاییش یئری دئمکدیر.

 |+| نوشته شده در  پنجشنبه هفتم آذر ۱۳۹۲ساعت 17:50  توسط عباد ممی زاده (آغداشلی)  | 
  بالا