امتحان

معلم شاگرددن امتحان آلير:

گرامر امتحاني،

معلم: مبتدا و خبر  نه دئمكدير؟

شاگرد: مبتدا درده ده ين بير شئي دؤيو. هئچ دانيشماغا دگمز. آمما خبر. خبر ائله شئيدير كي، بد اولسا آدامي اؤلدورر، خوش اولسا آدامي ديريلدر. دئمه لي خبر ايكي جوردور: خوش خبر. مثل اوچون: قونشون ييخيلدي، قيچي سيندي. بد خبر. مثل اوچون: سيزه قوناق گلير.

معلم: هه، اوغول. اوندا سيز قوناغي ايسته ميرسيز؟

شاگيرد: باشينا دؤنوم آغا! قوناغي كيم ايستر؟ خصوصيله آخشام چاغي نين قوناغي. آللاه كافيره ده قسمت ائله مه سين. خصوصيله آخشامچاغي نين قوناغي.

معلم: بالا! به يم صبحون قوناغي ايله آخشامچاغي نين قوناغيندا نه فرقي وار؟

شاگيرد: رحمتليك بابام دئييردي: صبحون قوناغيندان، آخشامجاغي نين مئهيندن قورخما. چونكي آخشامچاغي نين مئهي بير آز چاغلايار. سونرا دا چورويوب يوخا چيخار. صبحون قوناغي دا بير آز دينجه لر، بير ايكي ايستكان چاي ايچيب گئدر ايشينين دالينجا. آخشامچاغي نين قوناغي ايسه دينجه لنه كيمي گون باتار، هاوا قارانليقلايار و ... گئجه ني قالمالي اولار. بيلدين آغا؟

معلم: بيلديم بالا! ياخشي دا بيلديم. ايندي كئچك بيولوژي امتحانينا. بيليرسن ده، بالا! حيوانلارين بعضيسي اهلي له شيب، بعضيسي ايسه وحشي قاليب. اودور كي حيوانلار ايكي يئره بؤلونورلر: ائو حيوانلاري و چول حيوانلاري. ياخشي ايندي چؤل حيوانلاريندان بيرينين آديني چك گؤروم؟

شاگيرد: (چوخ فيكيرلشديكدن سونرا) دايناسور.

معلم تاسفله باشيني توولايير. شاگيرد ائله بيلير كي، او دا قورخور!

شاگيرد: قورخما آغا. بيزيم يئرلرده اولماز. بيزيم يئرده فقط جين و آل آروادي اولار. او دا خاراباليقلاردا و سو قيراغيندا. آللاها چوخ شوكور كي، بيزده خاراباليق يوخدور. اولان، قالان سولاريميز دا قورويور.

معلم (داريخماغا باشلايير): ياخشي، ياخشي. ائو حيوانلاريندان بيرينين آديني چك گؤروم.

شاگيرد (چوخ گؤتور، قوي ائله ديكدن سونرا): قاريشقا...

معلم (اؤز - اؤزونه فيكيرله شير: آده بو نئجه بشردير؟ گونده قاباغينا بير سورو قويون قاتيب اوتارماغا آپارير. آمما قاريشقا يادينا دوشور).

شاگيرد سوزونو داوام ائتديرير: ... آغا بيلميرسن كي، قاريشقا آداما گون وئرير ايشيق وئرمير. ائوده يئمه لي نه وارسا اپاراجاق. هله دئييرلر ژاپونلولار قاريشقالارا ديل اؤيره ديرلر. او گون قاراخان دئييردي. بير ژاپونلو ديل اؤيرتديگي قاريشقا ايله نمايش وئريرميش. جاماعات اونو دؤوره له ييب تاماشا ائديرميشلر. بير نفر بو ازدهامي گؤروب سرعتله گلير آداملاري آرالاييب ايچه ري سوخولور. نمايشچي قاريشقاني بارماغي ايله باسيب اؤلدورور و "كول باشوزا! بو، قارشقادير. عقرب دؤيو كي" دئيير...

معلم آرتيق يورولموشدو و شاگيرده اصلا قولاق آسميردي.

زیر میزی

زیر میزی

... هه، اونو دئییردیم آخی. «زیر» آذربایجان دیلینده «آلت»، «میز» ایسه «ماسا» دئمکدیر. دئمک زیر میز

اولور «ماسانین آلتی». بئله لیکله «زیر میز» سؤزونه بیر «ی» منسوبیت شکیلچیسی آرتیرساق «زیر

میزی» سؤزو عمله گلیر. بونون دا معناسی اولور «ماسا آلتی». تا قدیمدن آذربایجان دیلینده «ماسا

اوستو» سؤزو واردیر. ماسا اوستو تقویم، ماسا اوستو لامپا، همیشه اوخوماغا احتیاج دویولان «ماسا

اوستو کتاب». ائله توتاق منیم اؤزومو. منیم ماسا اوستو کتابیم فضولی نین دیوانی و صابرین هوپ هوپ نامه سیدیر.

ماسا آلتی سؤزونه گلدیکده ایسه آچیغینی دئییم جمعی اوچ – دؤرد ایل بوندان قاباق بو سؤزو

ائشیتمیشم. بئله کی، دوخدورلار قانونون معین ائله دیگی جراحیه پولونا قانع اولمادیقلارینا گؤره خسته

دن علاوه پول آلیرلار. بونا دا زیر میزی دئییرلر. بونلاری یقین که سیز مندن ده یاخشی بیلیرسیز.

منیم سؤزوم آیری بیر «زیرمیزی»دیر. بونو ائشیتمک همن اوجونون یانینا گئدیب اونا دانیشدیم. دئدی:

-        باخ، بونو منه دئدین. آمما آیری یئرده دئمه!

-        نیه دئمه ییم؟

-        دئسن تبریزین بیشمیش تویوقلاری گولر. اصفاهانلیلار دا بوینوز چیخاردار!

اودور کی، من بو سؤزو هئچ یئرده دئمه میشم. فقط اوجویا دئدیگیمی سیزه ده دئییرم.

... اردبیل آروادلاری هر بیر مراسیمده هامیدان اوستون اولماق ایسته ییرلر. بو طبیعی دیر. نیه

اولماسینلار؟ دئمه لی تزه مدا زادا راست گلنده یا ائشیدنده چالاغان کیمی گؤیده وورورلار. عالیملر علم

آختارماق اوچون چینه گئدیر، نیه بونلار مد آختارماق اوچون دونیانی آیاقدان سالماسینلار؟ بیردن

گؤرورسن کی، آروادلاردان بیری فیلان پارچاچی نین تزه مد بیر پارچا گتیردیگینی ائشیدیر. فرصتی فؤته

وئرمه دن گئدیب همین پارچادان بیر مانتولوق (فی المثل) آلیر. توتاق کی، قوناقلیق مراسیمینه بیر آی

قالیر. یاخشی او بیری آروادلار به یم چولاقدیرلار؟ یا پوللاری یوخدور؟ شوکور آللاها پول آیاق توتوب یئری

ییر. دئمه لی بیر آیا هامی اوندان آلیب تیکدیره بیلر. بس نئینه مک؟

باخ ائله لاپ بو مقامدا «زیر میزی» سؤزو کارا گلیر. پارچاچی یا نئچه یوزمین پول وئریر کی، بیر آی

مدتینده او پارچانی هئچ کیمه ساتمایاجاق!

کیم نه بیلیر، بلکه ده آیری «زیر میزی»لر ده وار؟

زیر میزی

کیم بیلیر زیر میزی نه دئمکدیر؟

اصفهان! تو کجایی تا شوم من چاکرت!

سؤزو چوخ اوزاتماق ایسته میرم. اوزون سؤزدن ده خوشوم گلمز. آمما دانیشماماق دا اولمور

آخی. باخ بو اردبیلده ۱۳۵۸ده دیوارلاردا یازیلیردی: بعد از آمریکا نوبت تبریز است.

دوغرودان دا دئدیگیمیزی ائله دیک. تبریزدن آیریلدیق. نه دئییرسن قارداش یاخیمیزا قی ییق

سانجماییبسان کی، ال چک بیزدن ده. آیریلدیق، اؤز الیمیز اولدو، اؤز عملی میز. اولده نارین

قالانین لاپ بؤیورونده کی ملت باغی سؤکدو ائله دیک اوستانداری. گؤزون چیخسین تبریز!

سونرا تهرانا گئدنلریمیز گلیب دئدیلر کی، تهراندا پارکلارین دیوارلارین سؤکوبلر. ایندی ده

تبریزدن آسیلی دئییلیک کی، اؤز دیواریمیزی سؤکمگه ده قویماسین! پارکلارین دیوارلارین

سؤکدوک. گؤزون چیخسین تبریز!

سونرا پوللولاریمیز اؤز پولوینان، پولو اولمایانلاریمیز ایسه بورج پول تاپیب اصفاهانا گزمگه

گئتدیلر. گلیب بیلیرسیز نه دئدیلر؟ گلیب دئدیلر کی، اصفاهاندا زاینده رودو "ماینده رود" ائله

ییبلر! گؤلوموزدن یئنه بیر قارغیش کئچدی: "چارخین چؤورولسون تبریز بیزی قویماییب آ

بالیخلینی "مالیخلی" ائله یک. بو ایشی ده گؤردوک. انسان ایسته دیگین ائله مگه قادیردی ده.

گؤزون چیخسین تبریز!

بیلیرسیز ده، اردبیلده بیر شئی دب اولدو قورتاردی. اصفاهانا گئتمک ده دب اولدو. اؤزو ده

آللاها چوخ شوکور کی، هر اصفاهانا گئده نیمیز بیر شئی اؤره نیب اؤزوینن گتیریر. تبریزه

گدنلر کیمی الی قولوندان اوزون گلمیر. ماینده رودون او اوز - بو اوز خیاوانی کیمی مالیخلی

نین دا او اوز - بو اوز خیاوانین یک طرفه ائله دیک. گؤزون چیخسین تبریز!

آمما آی باشوزا دؤنوم، اولان قالان قادوز منه گلسین، اصفاهانا گئدنلریمیز بیر دئمیرکی، اورالارین لاپ

چؤللو بیابانیندا چادیر قورسان درینی بوغازیندان چیخاردارلار. به یم قویارلار سن ده اونلار

کیمی یومورتانی دا اردبیلدن آپاریب اورالاردا بیشیریب یئیه سن. البته اولارین فرهنگی

آشاغیدی بیزه نه! بیز اؤزوموز سرعینده مختلف کمپ لر دوزلدیب قوناقلاری پول خرجله مگه

قویموروق. تیکیلن هوتل لرین لاپ جانی دا چیخسین. نه وار کی، قوی اولار سوهان، گز، نان

محلی کاشان .... گتیریب بوردا ساتسینلار. به یم پاخیلیق. بیز چالیشیریق اصفهان کیمی

اولاق...

اوجو منه دئدی کی: اؤردک قاز یئریشی یئریسه .... سؤزونون قالانینا قولاق آسمادیم. آخی

هئچ اوجو دا تبریزلیلردن قالان دئییل ها!

سنیندیر!!!!!!!!!!!!!

عزیزیم غلامعلی پور!

کؤنلوم ده سنین، من ده سنین، جان دا سنیندیر.

ییخسان، داغیدیب، محو ائدیب آسان دا، سنیندیر.

قوی سن دئین اولسون منه بسدیر بو بؤیوک کند!

رشت و کرج، اندیشه و تهران دا سنیندیر.

آمما بو او دئمک دئییلدیر کی، من سندن اجازه آلیب تهرانا دا گله بیلمه ییم؟

بیر دئه گؤروم

هه، سؤز واختینا چکر. دوز بئش ایل بوندان اول، دقیق دئسم کیچیک چیله نین اون سککیزینده، اردبیلین بؤیوک لریندن بیری شیکایتلندی کی، تنگه میزده بیر نفر دام کورویرکن قاری منیم باشیما آتدی. آده بیر باخمیر آ، بلکه تنگه دن بیری سووشور... صاندیق تولالاریندان بیری یالتاقلاندی:

- ائله بیلیرسن اردبیلده دده-بابالی آدام قالیب؟ یوخ ائی! کتدی-کوتدی دولدوروب هر یئری.

(اوجو قاغامین جانینا آند اولسون اونون اؤزو ده کندلیدیر).

دئییرلر ناصیر الدین شاه وزیرینه دئمیشدی:

- آی وزیر نیه بعضی آداملار "اوزوم" دئمیر، "اوزوم موزوم" دئییر. "سه کی" دئمیر، "سه کی سوکی" دئییر؟

وزیرین هانسی کنددن اولدوغونو بیلمیرم. آمما شاهین جاوابیندا بئله دئمیشدی:

-قبله عالم ساغ اولسون! بئله فیکیرلرله خاطر شریفینیزی مکدر بویورمایین، اونلار کتدی کوتدیدیلر!

یاخشی ایشین نه یئرده اولدوغونو بیلدیز؟

بیلدیگینیز کیمی خاطیره وبلاقا اوخشایان بیر شئیدیر. بیری او بیریسینی لینک ائله ییر. آت، آتا بورج قاشییان کیمی.

دئمه لی منیم ده بئش ایل بوندان قاباقکی خاطیرم آیری بیر خاطیره نی یادیما سالدی:

یئنه دؤرد - بئش ایل بوندان قاباق (آمما یایدا) دوستلارنان تاریخی بیر بحث ائدیردیک. سؤز بوندان گئدیردی کی، کرتنکله یئین عربلر او واخت ایرانا باسقین ائدیب بوتون مدنی ارث لریمیزی کورلادیلار. قیزیلدان توخونموش خالچالاریمیزی تیکه - تیکه ائله دیلر. کتابخانالاریمیزی یاندیردیلار ...

هر طرفدن آلوولو چیخیشلار اولوردو. حتی سؤز عربلردن گئتمه سینه باخمایاراق چنگیزخان و تیمور دا بو قیناقدان کناردا قالمادی. اؤزو ده چنگیزدن تیموردان دانیشیلاندا دالبادال "وحشی" سؤزو ایشله دیلیردی. عربلردن دانیشیلاندا "کرتنکله یئین" سؤزو سخاوتله تکرارلانیردی.

دوستلاردان بیری بیردن قاییتدی دئدی کی، بلی، عربلر کرتنکله یئینده بیزیم اصفاهانلیلاریمیز (او، اصفاهانی ان انکیشاف ائتمیش منطقه کیمی نظرده توتوردو) پیتزا یئیردیلر. ائله بیل قورباغا گؤلونه داش آتدین. هامی نین چورتو پوزولدو. مؤضوع تامامیله دگیشیلدی.

- یئر اؤلوب، یئره بورون سیلن یوخدور، او قدر آداملار بدبخت اولسون .....

- دوستلار، آقای شورابیلینی تانی ییرسیز کی، سکته ائله ییب اؤلوب. دوخدور دئییب یئردندیر.

- تهراندا بیر مناقصه یه شرکت ائله میشم. برنده اولسام، سیزه لایق بیر شیرنی وئره جه یم...

"کرتنکله یئین عربدن" دانیشان دوستوموز هئچ وئجینه آلمادان دئدی:

دونیادا فرهنگ عربدن بالاتر یوخدو دای! دیللری کامل ترین زبان، اؤزلری فوق العاده دارای فهم و شعور، خیلی با دانا، خیلی با عاقل ...

ایلاهی رحمووی بیزدن کناره دؤندرمه ....

ترکی را تورک بداریم!؟

چوخداندی آقای لنگرودی دن خبریمیز یوخدور. اونو دئییرم ها. بیر دفعه دئمیشدی آنا دیلینده یازا بیلمیرم. یاخشی، آنا دیلینده یازا بیلمیرسن؟ نه عیبی وار آتا دیلینده یاز. قیلینجی نین قبضه سینین قاشی دوشمز کی. ائله بیلیرسن آنا دیلینده یازا بیلمیرم دئمکله جانووی قورتارا بیلرسن؟ آی قورتاردین ها. لاپ اوروس دیلینده یاز! لاپ اودئی، چینده کی اویغورلارین دیلینده یاز. اوجوینان نجی یه وئره رم، او ساعات اوخویارلار.

او گون ینگی مسلمانلاردان بیری دئییردی: "زبان وسیله ارتباط دی دای. نه اولار فارس دیلینده یازاندا؟". دئدیم "اگر زبان وسیله ارتباط دی، اوندا گلین آذربایجان دیلینده یازاغین. سیز دئمیشکن ترکی را تورک بداریم!؟".

هله بیر آیریسی دا دئییردی: " آدام نه قدر چوخ زبان بیلسه ائبیله یاخشیدی دای؟ ائله دؤی؟". او دا منی بو یوللا آلداتماق ایسته ییردی. اوره ییمده دئدیم آنوون خوروزو اؤلسون گؤر آلدانمامیشام. دئدیم: بیز چوخ زبان بیلیریک. سن بونو فقط فارسی بیلنلره زحمت چک، دئه.

من اؤلوم پیس دئمیشم؟

دئدی: مثلا من ایکی دیل بیلیرم، پیسدی؟ دئدیم یاخشی دئه گؤروم کامپیوتره فارسی نه دئیر؟ دئدی یارانه! دئدیم باشین حاققی!

دئدی هاساندیننان سوروش. دئدیم اولسون: هله بونلارین فارسیسین دئه گؤروم "زیر، قیسناق، دیرماش، تاپ تاپی، کرکی ساپی، بئش بوداغی، بیر یارپاغی. قارا آتی یاغلادیم یارریغانا باغلادیم ...". بیر ده باخدیم کی طرف گؤتورولموشدو.

بونلارین هاممیسین منه اوجو قاغام اؤیردیب ها!

ظارافات

کؤمورچو اوغلو کؤمورچویه سالام و بئش ده آرتیق.

۱- من کی یازمیشام "اؤز حدینی بیل"، دئمه لی بیلمه ییبسن. حدینی بیلسه ایدین یازمازدین "بلکه بو وبلاگا بیر ده گلمدیم". توبا آللاه من سنی بیر آنلیق بئله کوسدورمک ایسته مه میشم. سنی چوخ ایستدیگیمه گؤره ظارافات ائله میشم. باخ الیمده کی بو قلمه آند اولسون دوز دئییرم.

۲- اشی، من هاردا دئمیشم داها یازما! سن ده قیرمیزی قلمی قویاسان یئره. ساتیرانین خصوصیتی بودور. دئدین یازما، یعنی کی، یاز، اؤزو ده لاپ شدتنن یاز. قوی یازیدان خوشو گلمه ینلرین گؤزو چیرتداسین.

۳- او آغانی کی، دئییرسن ها، اونو دا تنبیه ائله دیم. باخ سودگونو بهمنین دوققوزو تهراندایدیم. هئچ زنگ ائله مدیم کی، گلمیشم... قوی قالسین یانا - یانا. بیر آدام کی، قیشین اوغلان یئرینده کؤمورچونو کوسدوروب بیزی چووغوندا قویاجاق، البته تنبیه اولسا یاخشیدی. آمما او دا بیر یاخشی سؤز دئییب ها. دئییب نه سن گوناهکار سان، نه من!

آمما بورا اؤز آرامیزدی. سن ده اؤزونو ایستددیریرسن ها.

من صبیرسیزلیکله یازیلارینی گؤزله ییرم. بو هامیمیزین وبلاقی دیر. یقین کی، عزیز اوخوجولاریمیز منیم سهو ایشلریمی باغیشلایاجاق. یوخسا من کوسسم، وبلاقسیز قالارسیز ها. یقین کی، یارانه نن یوبانیب، بیر آز کم حؤصله اولوبسان. داریخما یارانه اولماز، کارانه اولار. او کیم دئمیشکن او اولماسین، بو اولسون.

یادیمدان چیخمامیش دومان به یه دئییم کی، ناغیلین قالانینی دا یازدیم.

دوغرودان، اوجاقدان، تندیردن بیر خبر یوخدور.

ساغلیق اولسون، قالان ایشلر دوزه لر.

 

ناغیل

ساوالان اته گیندن بیر دسته چیچگه بیرجه ناغیل

بیر تولکو آجیندان اؤلور لاکین یئمه یه بیر شئی تاپا بیلمیردی. بیر جاناوارا راست گلدی. دئدی:

- دایی! گؤرورسن بیر دسته قویون اوتلاییر؟ گئت توت اونلاری یئه!

جاناوار تولکودن ممنون اولوب، گئتدی قویونلارین قاباغینی کسدی:

- قویونلار، سیزی یئیه جیم - دئدی.

قویونلار دئدیلر کی:

- جاناوار به ی، یونجا یئمیشیک، کؤپموشوک. قوی بیر آز اویناقلایاق، یئلیمیز - قوزوموز چیخسین، سونرا یئه!

جاناوار دئدی نئینک.

قویونلار اوناخلاشا-اویناخلاشا گئدیب گؤزدن ایتدیلر.

جاناوار اورادان گئدیب یئتیشدی بیر دسته قوزویا.

- قوزولار، سیزی یئیه جییم -دئدی.

- بیزیم اتیمیز شیتدیر. قوی گئدک دوزلایاق گلک.

جاناوار دئدی نئینک.

اونلار گئتدیلر گلمه دیلر.

قالانی وار ...

جاوابین ماوابی

آقا مجتبی!

درد مارا نیست درمان الغیاث

هجر مارا نیست پایان الغیاث

و اما میقیلی!

آده عظیم قاغا آز قالیرام سنه ده اوجونون یانیندا بیر یئر آییریم. آمما قالمیشام کی، اوچ آدی (قولام، علی، پور) منیمسه ینی یان دؤره مه بوراخسام بیر ده گؤررم له له گئدیب شله قالیب، اوجوینان نجینی آپاریبسان قالمیشام تک تنها.

واختی ایله عمادالدین نسیمی نین قارداشی اونا بیر مکتوب یازاراق خبردارلیق وئرمیشدی کی، آی قاغا باشین جیجیشیر، سؤزلریندن قان ایسی گلیر. او دا قارداشینین جاوابیندا مشهور بیر شعر یازمیشدی. من سنی اونون ایکی بیتینه قوناق ائدیرم:

دریای محیط جوشه گلدی

کون ایله مکان خروشه گلدی

سر ازل اولدو آشیکارا

عاشق نئجه ائیله سین مدارا؟

سونرا میرزه علی اکبر صابر باشقا بیر آدامی نظرده توتوب دئمیشدی:

آه ائیله دیگیم نشئه قلیانین اوچوندور

قان آغلادیغیم قهوه فنجانین اوچوندور

البته محمد فضولی نسیمی دن سونرا آمما البته صابردن چوخ - چوخ قاباق نئجه ده گؤزل دئمیشدی (و دئییر):

شفای وصل قدرین هجریله بیمار اولاندان سور

زلال ذؤوق شؤوقون تشنه دیدار اولاندان سور

گؤزو یاشلیلارین حالین نه بیلسین مردم غافل

کواکب سیرینی شب تا سحر بیدار اولاندان سور

ایندی عظیم قاغا بیلدین کی، بیر باتمان اوندان نئچه فتیر چیخار؟ منجه البته بیلیرسن. آمما هامی بیلمه لیدیر آخی! گل آللاها باخ! اوره یووی بو وبلاقدا بوشالت.

باغلی مکتوب

بونا دئییرلر ها ائشینه - ائشینه گلیب چیخیر اوجاق باشینا. آده کؤمورچونون بیری کؤمورچو!

اؤز حددینی بیل. داغارجیغینی گتیریب خارالیمین یانینا قویما. یازیچیلیغین دؤوره سینه بیر دنه قیرمیزی قلم چک. سن هئچ بیلیرسن من هله تا اوشاقلیقدان اوجوینان نجینی آختاریردیم؟ سن هئچ بیلیرسن که، من نه قدر عذاب چکندن سونرا اوجوینان نجی نی خوروزدودان تاپیب سورویه -سورویه گتیریب یئیجه یه چیخارتدیم؟ آده یالان نیه دانیشیرسان؟ اوجوینان نجی تزه میداندا نه جان وئریر. اونلاری والی ده تاپا بیلرسن، رضوان دا تاپا بیلرسن، کارشوناسان دا تاپا بیلرسن. خیاوان دا کی، فقط شریعتی نن چاهارراه آراسیندا تاپا بیلرسن.

حتی سن کؤمورچو ده دؤیوسن. هه! گئدیب تحقیق ائله میشم. کؤمورچو یالنیز قارالارلی جاهانگیر ایدی کی، او دا آللاهین رحمتینه گئتدی. بیزم ده گونوموز اولدو کؤمور کیمی قاپ قارا.

سؤزون قیساسی. اؤز حددینی بیلمه سن آچارام صاندیغی تؤکه رم پامبیغی.

بیدیلی بیدان

آمئریکا سن نه گوجلو ایمیشسن...!

 

اشی دونیانین گئدیشاتی آدامی لاپ کاریخدیریب. گوجلو – گوجسوز آیامیدیر. باخیب گؤرورسن کی، ایتی کیشکیرن کیمی اونو بونو بیر – بیرینین اوستونه کیشکیریرلر. اوجو دئمیشکن تاریخ مصرفی ده قورتاراندا یا داردان آسیرلار، یا دا دلیک – دئشیکدن چیخاریب اؤلدورورلر. یالواریب یاخارماغا دا باخمیرلار.

دئدیم یاخشیسی بودور بونلارین ان گوجلوسونو تاپیب آرخامی اونا سؤیکه ییم. بیر سؤال حاضیرلامالی و بوتون سوپر گوج دؤلتلره وئرمه لی اولدوم. سؤالی هاردان تاپیم، هاردان تاپیم دئیه آختارا آختارا بیدیلی بیدانا یئتیشدیم. دئدی:

-         او واخت من بئله بیر سؤالی ائله دیم. آخیردا پیشیک بوتون حیوانلاردان گوجلو چیخدی.

آرتیق سؤال تاپیلدی: فلان قارداش سن نه گوجلویموشسن؟ قالمیشدی کی، نه جور او مملکتلره گئده جه یم. بونو دا اوجویا دئدیم. دئدی:

-هئچ نگران اولما، بوتون دؤلتلرین نماینده سی من اؤزومم. سن سؤالینی وئر، جاوابین آل.

کور آللاهدان نه ایستر، ایکی گؤز، بیری اگری، بیری دوز.

دئدیم:

-آغا صدام! سن نه گوجلویموشسن؟

- گوجلو اوسایدیم کوئته حمله ائله مزدیم!

دئدیم:

-چین قارداش! سن نه گوجلویموشسن؟

-گوجلو اولسایدیم یکتاتورلوق ائله مزدیم.

دئدیم:

-انگلیس قارداش (اؤزو ده قدیمکی قارداش) ! سن نه گوجلویموشسن؟

-گوجلو اولسایدیم، کرالا بیجا یئره حقوق وئرمزدیم. یویولمامیش قاشیق کیمی اؤزومو اورتایا آتمازدیم.

دئدیم:

-سارقوزی قهرمان! سن نه گوجلویموشسن؟

-گوجلو اولسایدیم ائرمنی کارتی آرخاسیندا گیزلنمزدیم. عثمانلی کابوسوندان جانیمی قورتاراردیم.

دئدیم:

-اوروس قارداش، باشماق قارداش، چکمه قارداش، پوتین قارداش! سن نه گوجلویموشسن؟

-گوجلو اولسایدیم، ائرمنی یه محتاج اولمازدیم. مستعمره لری لغو ائدردیم.

دئدیم:

-آغا بوش، ماشین کارتلی و یاماها! سن نه گوجلویموشسن؟

-گوجلویم آی گوجلویم. دمیر داراق دیشلی یم. انگلیس قیشلاغیمدی. فرانسه یایلاغیمدی. .... قورخاقلارین بیر بارداق نفتی وار او دا منیم بوغ یاغیمدی.

منیم نه ییمدی؟

آده تورک بالاسی تورک ائله بو باشدان بللیدی کی، تارتان-پارتان دانیشیرسان. اولا منیم فضولی دن نه ییم اسکیکدیر؟

آللاه اؤلنلرووه رحمت ائله سین، رحمتلیک حسین بابانین 70 یاشی اولاردی آروادی دونیاسینی دگیشدی. آروادین چیرخی چیخار چیخماز حسین بابا اؤزون شبهه لی آپارماغا باشلادی. نهایت کندده دول آرواد قالمادی کی اونون ائلچی سی قاپیسین دؤیمه میش اولسون. آمما نئجه دئیرلر کیشینین باختی قادانمیشدی.

بیر گون منه راست گلدی. کئفین سوروشدوم. «نه کئفیم اولاجاق؟» دئدی و آرتیردی: ائله بیل خوخاندان زاددانام. بیری دئییر اونون ائولنمه لی واختی سووشوب. بیری دئییر: اوتانمیر آ؟ باشی گوورا تیتریر، هله یئنه ده آرواد ایستیر. ...

حسین بابا آخیردا منه بیلیرسن نه دئدی؟ دئدی: سنی آللاه منیم نه ییمدیر؟ فقط بیر آز دیزلریم سووخایا قالمیش آغری ییر (الینده کی چلیگه اشاره ائله دی)، بیر آز گؤزومون تووو گئدیب، قولاقلاریم آغیر ائشیدیر، کبددریمین آغریسیندان گئجه سحره کیمی باشیم یاستیغا گلمیر. ایلان ووران یاتیر من یاتا بیلمیرم. منیم جاوانلاردان نه ییم اسکیکدیر...

ایندی گؤردون تارتان – پارتان دانیشیرسان.

ایکینجیسی، آده من اؤلوم شاماندان سوای کتاب وار؟ یاخشی وارسا بس آدین نیه یازمامیسان؟

اوچونجوسو، سن یارانه آلسان من رایانه آلمیشام.

دؤردونجوسو، بیلمیرم سن نه یی و هانسی دوعا نویسین واسیطه سیله باغلاتدیراجاقسان. آمما من کورابازدان توتموش تا جئییده کیمی بوتون دوعانویسدرنن تانیشام . ایسته سم سنی ائله باغلاتدیررام کی اصفاهاندا دا آچا بیلمزلر.

آمما من اؤلوم ده گؤروم یازیلاریم دوغرودان دا جانینا سینیر، یوخسا «آرش»ین اوخ آتماسی کیمیدیر؟

او کی قالدی او بیری قولاغووا وورماق، اونو گؤرمزسن! من هامینی ایجیدیب قووموشام. ایسته ییرسن سنی ده الدن وئریم. وبلاقدا دا اؤزوم یازیب اؤزوم اوخویوب.

تارتان پارتان

آده! جانا گلمیشین بیری جانا گلمیش!

زمانه بیر جور اولوب کی، تبریزین بیشمیش تویوقلاری گولور، اصفهانلیلار بوینوز چیخاریر. اینانمیرسان؟ اوندا قولاق آس:

سوز واختینا چکر، دونن بو واخت نئچه ایلدن سونرا اوجو قاغاما راست گلدیم. نه آلدی نه ساتدی. دئدی کی، سن نن آدام اولماز. منیم یئریمه اولسانیز نه دئیرسیز؟ دئدیم:

- آده! آغزووون دانیشیغین بیل.

اوجو اوز فیکریندن یایینان دئییلدی:

-من لاپ او واخت بیلیردیم کی، سن آدام اولان دئییلسن.

دوزونو دئییم، اوره گیمده اونا بیر آز حاق وئریردیم. سؤزو دگیشدیم:

- هه! اوجو قاغا هاردان گلیرسن؟

- سیتاددان!

- یوخ اده! سن اوردا نه گزیرسن؟

- دئینده آدام اولمازسان، ناراحات اولورسان. ایندی سن گرک اوچ - دؤرد سیتادنان ایشله یدین. دوزدور. منده ده ائله فراسات یوخدور. اوتوز - قیرخ تومن پول قوپاریم. آمما ان آزی بعضی شئیلر اؤیره نیرم....

سؤزونو کسدیم:

- آی گئری قالمیشین بیری گئری قالمیش! آخی سن نه اؤیره نه جکسن؟

- نه اؤیرنه بیله رم؟ هئچ اولماسا بونو باشا دوشدوم کی، نماینده لیگه یازیلماق بیر نؤع سرمایه گذارلیقدیر.

- دوزونو ایسته سؤز من باشا دوشمه دیم. سرمایه گذارلیق آلوئرده یا تولیدده اولار. نماینده لیگین بونا نه دخلی وار؟

اوجو قاغام اوره گیمدن کئچه نی بیلمیشدی:

- بیر میلیارد خرج چکیر کی، نماینده اولسون. یاخشی او بیر میلیارد پولو دده سینه احسان وئریر؟

من هر شئیی باشا دوشدوم. یاخشی سؤزلرین ماراقلیدیر، داوام ائتدیر، دئدیم.

- بیر ده بونو باشا دوشدوم کی، نماینده لیگه یازیلماق کنکور کیمیدیر. فقط قبول اولماق چتیندیر. قبول اولدوقدان سونرا باشووا قیزیل آل. آغزووا بیر سیخیم قووود آتیب اوتوراجاقسان مجلسده. گلن دؤره یه فیکیرلشه جکسن.

قالا بیلمه دیم:

- بیردن دریالاردان بیری قوروماغا باشلادی؟ بس اوندا نئجه؟ آخیر کی، بیر شئی دئمه لی اولاجاقسان.

- آی قویما آغیلین بیری! آخی اونا سؤز تاپماغا نه وار! اوندا دئیر کی، می سی سی پی چاییندان سو گتیره گین.

آرتیق منیم سؤزوم یوخ ایدی. آمما اوجو داوام ائتدیردی:

- من بئله قرارا گلدیم کی، گلن دؤوره یه فوق لیسانسیمی آلیب نماینده لیگه یازیلاجایام.

ایسته دیم دئیم کی، سنین هئچ دیپلومون یوخدور. یادیما دوشدو کی،بورادا دا سهو ائدیرم...

آرتیق اوجو منیمله وداعلاشیردی. چونکی ایکینجی سیتادا گئتمه یین واختی چاتمیشدی.

اورکدن اوره یه

اورکدن اوره یه یول وارسا بو یول هارادان کئچیر؟

سن دوز اوچجه کلمه سوز یازیرسان من ایسه اوچ گونلوک سوز یازمالی اولورام. اوزو ده هله دئییرسنکه سنه عشقدن یازماق یاراشماز!

اگر بئله دیر سه بس فضولی یه بیر جواب وئر: سالک راه حقیقت عشقه ائیلر اقتدا. من حقیقت یولونون یولچوسو دئییلم می؟

دئییرسن کی ناراحات اولما من بیر دفعه گئتدیم فیلان اداره ده منه بئله دئدیلر. البته دئسن دانیشما. دانیشمارام. گولمه. اولسون گئجه - گوندوز آغلارام. دئسن .... با شاوسته .... آمما بیردن ایشدی ده. دئسن قانما. اوندا صابر دئمیشکن «باجارمام منی معذور توت. اویله جه تکلیف ماحالی اونوت...» دئیه جم.

دئییرسن من آنا دیلینده یازا بیلمیرم. اوخوجولارین بیری دئمیر کی واللاه بالله بو گوزلریم کور اولسون ایسته سن یازارسان.

حتی دئییرسن من تورکی اویرنمک ایستیرم. ایسته مه یه نی گوزلریندن اولسون. اونا دئیین کی اوزاغا گئتمه. «شامان»ی اوخو. اویرنمه سن بابالینی قوی منیم بوینوما. اشی اویرنمکدن آسان شئی وارمی؟

هله......

لوغت

_{لـوغت‌}

_{دونيانين‌ بوتون‌ لوغت‌ كتابلاريني‌ آراديقدان‌ سونرا آخير كي‌، بعضي‌ سؤزلرين‌ معناسيني‌ اؤيره‌نه‌بيلديك‌. وبلاقیمیزین‌ ايلك‌ نؤمره‌سيندن‌ اعتباراً سيز عزيز اوخوجولاري‌ همين‌ سؤزلرله‌ تانيش‌ائده‌جه‌ييك‌.}

آفتابا: _{بو سؤزون‌ لولئيين‌له‌ علاقه‌دار اولدوغونو بيليب‌ ايسته‌مه‌ديك‌ آغزيميزدان‌ خودانكرده‌ پيس‌سؤز چيخسين‌. بونا گؤره‌ ده‌ آيري‌ بير ضرب‌مثل‌له‌ سيزي‌ باشا سالماغا چاليشديق‌:}

_{تات‌ آت‌ ميننده‌ تاريسين‌ ياددان‌ چيخارار،}

_{بيمه‌ دفترچه‌سي‌: هرگاه‌ آسپيرين‌، آستامينوفئن‌، وايناچاري‌ آمپي‌سيلين‌ آلماق‌ ايسته‌سن‌، اونو گؤتور، گئت‌ حكيمين‌ قوللوغونا. آخي‌ بورا اؤز آراميزدير، بيمه‌ اولاندا سني‌ آزمايشه‌ گؤنده‌ريبلر،يعني‌ كي‌، آيري‌ داوا - درمانا احتياجي‌ اولان‌ هئچ‌ بير دردين‌ اولماماليدير! بيلدين‌؟؟}

_{مفاسيد: بيزده‌ بئله‌ بير شئي‌ اولماديغينا گؤره‌ اؤزوموزه‌ زحمت‌ وئريب‌ هئچ‌ معناسيني‌ دا} آختارماديق‌!

پارت‌: 1 - سهو ائله‌مه‌يين‌، بايرام‌ قاباغي‌ يوخوموزا حارام‌ قاتان‌ تاراققا سسي‌ دئييلدير. بو سؤزون‌معناسيني‌ بيلمك‌ اوچون‌ بير آز دستور زبان‌ بيلمه‌لي‌سيز! دستور زباندا اسمي‌ عوض‌ ائدن‌ ضمير كيمي‌بير شئي‌ وار آآ، پارت‌ دا بوتون‌ سندي‌ و مدركي‌ عوض‌ ائدن‌ بير آدامدير!

2 ـ پارتي‌ اولمايان‌ آدامين‌ جاني‌ بوغازينا يئتيشنده‌ توپ‌ كيمي‌ «پارت‌» لايير!

رشوت‌: دئيه‌جه‌يم‌ اينانماياجاقسان‌! بيزيم‌ يئرده‌ بئله‌ بير شئي‌ يوخدور.

بونا گؤره‌ ده‌ اونو سيزه ‌اؤيرتمك‌ اوچون‌ آنامدان‌ ائشيتديگيم‌ بير كيچيك‌ حكايه‌ني‌ نقل‌ ائتمك‌ ايسته‌رديم‌:

گونلرين‌ بير گونونده‌ ايكي‌ نفرين‌ اختلافي‌ چيخير. اونلار البته‌ حاكيمه‌ مراجعت‌ ائديرلر. حاكيم ‌اونلارا دئيير كي‌، گئديب‌ صاباح‌ گلسينلر. يازيقلار ائولرينه‌ دؤنورلر.

بيرينجيسي‌ قولتوغونا بير قاز ووروب‌ آپارير حاكيمين‌ ائوينه‌:

- جناب‌ حاكيم‌، سيزين‌ عدالتيز سبب‌ اولدو كي‌، اؤز حالال‌ پولوملا آلديغيم‌ بو قازي‌ هديه‌ گتيريم‌!كسيب‌ شاما تناوول‌ بويورارسيز. صاباح‌ دا كي‌، آللاه‌ قويسا قوللوغوزدا اولاجاغيق‌.

ايكينجيسي‌ بير اشرفي‌ گؤتوروب‌ گئدير حاكيمين‌ ائوينه‌:

- جناب‌ حاكيم‌، عدالتيز حؤكم‌ ائدير كي‌، حالال‌ ماليم‌ اولان‌ بو اشرفي‌ني‌ حضور موباركيزه‌ تقديم ‌ائديم‌. صاباح‌ دا كي‌، آللاه‌ قويسا قوللوغوزدا اولاجاغيق‌.

ائرته‌سي‌ گون‌ هر ايكيسي‌ حاكيمين‌ حضورونا گئدير و خاطيرجمع‌ليكله‌ اؤزلريني‌ مدافعه‌ ائتمه‌يه‌باشلاييرلار.

آخيردا حاكيم‌ ديلله‌نير و بيرينجي‌ آداما (قاز گتيره‌نه‌) دئيير:

- آده‌، بوغازووي‌ قاز بوغازي‌ كيمي‌ نه‌ اوزاديرسان‌؟ كيشي‌ (اشرفي‌ گتيرن‌) آغزيندا قيزيل‌ كيمي‌سؤز دئيير!!

هه‌، ايندي‌ بيلديز رشوت‌ نه‌ دئمكدير؟

سيككه‌: حامام‌ سويو ايله‌ دوست‌ توتوب‌ خليفه‌ كيسه‌سيندن‌ باغيشلايان‌ مديرلرين‌ دردينه‌ چوخ‌ده‌ير!

مزايده‌ و مناقصه‌: نه‌ قدر دئسه‌لر ده‌ كي‌، بو ايكي‌ سؤزون‌ بير - بيريله‌ فرقي‌ وار اينانمايين‌! بونلارين‌ هر ايكيسي‌ «درآمد»اوچون‌ چوخ‌ ياخشي‌ بير واسيطه‌دير. بوردا باشا دوشولمه‌ين‌ بير سؤزيوخدور. يالنيز «درآمد» سؤزونون‌ معناسيني‌ بيلسه‌ز بسدير. يقين‌ دئيه‌جكسيز كي‌، «درآمد» گليرديرده‌ه‌ه‌. آمما ائله‌ دئييل‌. بو سؤزون‌ معناسيني‌ سيزه‌ باشا سالماق‌ اوچون‌ چوخ‌ اوزاغا گئتميريك‌. همين‌اردبيلين‌ اؤزونده‌ اوتوز ايل‌ بوندان‌ قاباق‌ بير قيزا ائلچيليك‌ ائله‌ينده‌ عادت‌ اوزره‌ قيزين‌ آتا - آناسي‌اوغلانين‌ والدئيينلرينه‌ بئله‌ بير سؤال‌ وئريرديلر:

- ياخشي‌، اوغلان‌ نه‌ ايش‌ گؤرور؟

اوغلان‌ ايسه‌ دؤولت‌ ايشچيسي‌ اولسايدي‌، آتا - آناسي‌ وصفه‌ سيغمايان‌ بير فخرله‌ دئييردي‌:

- شوكور آللاها «كارمند»دير!

بو جاوابدان‌ ذؤوقه‌ گلميش‌ قيز طرفي‌ درحال‌ ايكينجي‌ سؤالي‌ وئريردي‌:

- گليري‌ نه‌ قدردير؟

- آيدا اوچ‌ يوز تومن‌ مواجب‌ آلير، بئش‌ يوز تومن‌ ده‌ درآمدي‌ وار!!!

فيرلانماق‌: نئچه‌ ايل‌ بوندان‌ قاباق‌، گونشله‌ يئر مسئله‌سيني‌ اردبيل‌ليلر حل‌ ائتمه‌لي‌ اولاندا ايكي‌دانشجو بير چايخانادا قيزغين‌ بحث‌ ائدركن‌ بيري‌ دئيير:

- گونش‌ يئرين‌ دؤوره‌سينه‌ فيرلانير، چونكي‌ هر گون‌ صبح‌ صادق‌دن‌ سونرا چشمه‌ آب‌ گرم‌دن‌ طلوع‌ائدير، آخشاملار ايسه‌ چشمه‌ آب‌ سردده‌ غروب‌ ائدير. بونو بيلمه‌ين‌ آدام‌ يا كوردور، يا دا آغيلسيز!

او بيري‌ دانشجو اونون‌ جاوابيندا دئيير:

- البته‌ علمدن‌ خبري‌ اولمايان‌ آدام‌ ظاهرده‌ ائله‌ گؤره‌ر، اصلينده‌ ايسه‌ عاليملر ثبوت‌ ائتميشلر كي‌،يئر گونشين‌ اطرافينا فيرلانير.

بونلارين‌ بحثي‌ نه‌ قدر اوزانيرسا نتيجه‌ چيخمير. آخيردا قهوه‌چي‌ اونلارا دئيير:

- سيزي‌ آللاه‌ باش‌ - بئينيميزي‌ آپارمايين‌، چاي‌ پولو دا ايسته‌ميرم‌. بونو

دا بيلين‌ كي‌، نه‌ يئر گونشين ‌دؤوره‌سينه‌ فيرلانير، نه‌ ده‌ گونش‌ يئرين‌.

اصلينده‌ مستأجير ائو صاحبي‌نين‌ باشينا فيرلانير!!!

آج‌:من‌ ائله‌ بيليرديم‌ كي‌، بو سؤزون‌ معناسيني‌ يازماغا هئچ‌ احتياج‌ يوخدور،

آمما بيرآز فيكيرلشديكدن‌ سونرا دئديم‌، قوي‌ اوجويا بير گنه‌شيم‌. او دئدي‌:

آج‌، تويوغ‌ اولسا، البته‌ يوخوسوندا داري‌ گؤره‌ر. انسان‌ اولسا، «وام‌ اشتغال‌

انتخابات‌(سئچكي‌): هله‌ليك‌ بير ماهني‌ اؤيره‌نين‌، سونراسينا آلاه‌ كريمدير:

كوچه‌ني‌ آسفالت‌ ائديرم‌

رأي‌ وئرنده‌ توز اولماسين‌

ائله‌ يازيب‌ ائله‌ سالسين‌

ساغدا، سولدا سؤز اولماسين‌!

مود: قزئت‌ چيخارتماق‌!

بيمه‌: سونسوز سئوينديرن‌ اؤولاد كيمي‌ بير شئيدير.

وام‌: اؤلكه‌ميزين‌ توتولدوغو طاعون‌ آزاري‌!

الين‌ و قولون‌ اوزونلوغو: فقط بونو بيليرم‌ كي‌، ايشسيزلر قزئتلرده‌ استخدام‌ اعلانلاريني‌ گؤرنده‌ قوللاري‌ اللريندن‌ اوزون‌ اولار، آختاريب‌ تاپماياندا ائوه‌ اللري‌ قوللاريندان‌ اوزون‌ قاييدارلار!

ساغ‌، سول‌: ايرانليلار اوچون‌ كسسه‌كله‌ داش‌ كيمي‌ بير شئيدير.

قوشلا انسانين‌ فرقي‌ نده‌دير؟ قوشون‌ يوواسي‌ اؤزونوندور، انسانين‌ يوواسي‌اجاره‌دارين‌!

عدالت‌: وارلي‌ وارلي‌ اولسون‌ يوخسول‌ دا يوخسول‌! اوجو دئميشكن‌ قورد قويونلاياشاسين‌!

دميرله‌ اوزون‌ نه‌ فرقي‌ وار؟ دميري‌ بركيتمك‌ اوچون‌ سو وئريرلر، اوز بركيمك‌ اوچوه‌سويو تؤكولور. دمير بركي‌ينده‌ كوته‌لمز، اوزون‌ سويو تؤكولنده‌ نه‌ قدر تنقيد ائديلرسه‌وئجينه‌ گلمز!

ايلانين‌ يارپيزدان‌ نه‌ قدر آجيغي‌ گلير؟ منيم‌ اردبيلده‌ اوشاغيني‌ فارسي‌ دانيشديرانلاردان ‌آجيغيم‌ گلديگي‌ قدر!

گؤز آغريسي‌:

آغا بيژن‌ دئيير:

اينديكي‌ زاماندا گؤز آغريسينين‌ معناسي‌ يوخدور، بيردن‌ ايشدي‌ گؤزون‌

 آغريساشوكور آللاها، هر نه‌دن‌ بول‌ اولان‌ بانكلارين‌ قرانيت‌ داشلارينا باخ‌!

اوجو دئيير:

يوخ‌، گؤز آغريسينا سبب‌ قورددور! جوربه‌جور مئيوه‌لردن‌ آل‌ يئه‌، قوي‌ گؤزونون ‌قوردو اؤلسون‌!

من‌ دئييرم‌:

دوغرودور، بانكلارين‌ پاريلدايان‌ قرانيتلرينه‌ باخان‌ گؤز آغري‌ گؤرمز، آمما اوره‌ك‌آغريسينا دوچار اولار.

قالدي‌ كي‌، بول‌ مئيوه‌ يئمك‌، يوخسوللار بوينونون‌ آرديني‌ گؤرسه‌ بول‌ مئيوه‌ ده‌ يئيه‌بيلر.

سن‌ نه‌ دئييرسن‌؟

ميليونئر:

اوجويا دئديم‌:

- آخي‌ بئش‌ گونون‌ عرضينده‌ بو قدر واري‌ نئجه‌ قازانماق‌ اولار؟

دئدي‌:

- آده‌، تاپان‌ تاپانين‌ اولدو، چؤلده‌ چوبان‌ به‌ي‌ اولدو!

توسعه‌:

بيري‌ دئدي‌: گل‌ گئدك‌.

بيري‌ دئدي‌: نه‌ گئدك‌.

بيري‌ ده‌ باشين‌ تولادي‌!

تورم‌:

بو سؤزون‌ معناسيني‌ اؤيره‌نه‌ بيلمه‌ديم‌ و هميشه‌كي‌ كيمي‌ اؤز «اوجو»موزدان ‌سوروشدوم‌، دئدي‌: كاغاذ اوستونده‌ يا بازاردا؟ دئديم‌ نه‌ اولسون‌ كي‌؟ دئدي‌: آخي‌ كاغاذاوستونده‌ بيلينمز بير باتمان‌ اوندان‌ نئچه‌ فتير چيخار!

سود:

« سود» فارس‌ سؤزودور. آمما يويولماميش‌ قاشيق‌ كيمي‌ اورتايا آتيليب‌ دئمه‌يين‌؛ «قازانج‌، منفعت‌». او قالدي‌ قديملرده‌. آرتيق‌ دونيا ده‌گيشيليب‌، هر سؤزون‌ اؤزونون‌معاصر معناسي‌ واردير. «سود»ون‌ دا معاصر معناسي‌ اودور كي‌، بيرينه‌ پول‌ وئرنده ‌اوتانيب‌ ائله‌مه‌. نه‌ قدر اوسته‌ليك‌ آلاجاغيني‌ سؤيله‌.

اختراع‌: كافرلرين‌ پئشه‌سيدير!

استبداد: يوخسوللارين‌ دادينا يئتيشمك‌!

استعجال‌: اجلين‌ تئز يئتيشمه‌سينه‌ تله‌سمك‌! بو، يوخسوللارين‌ هميشه‌ليك‌آرزوسودور!

اضمحلال‌: بيريسيني‌ ازمه‌يي‌ حالال‌ بيلمك‌! آللاها شوكور هاميميزين‌ پئشه‌سيدير!

اشتعبار: ايش‌ ساعاتيندا بيريسينين‌ يوخوسونو تعبير ائتمك‌، اداره‌لريميزده‌ بئله‌ بيرشئي‌ يوخدور!

فهله‌: قيشدا بير كوره‌ك‌ آليب‌ قار آرزولايان‌، ياي‌- يازدا ايسه‌ سحردن‌ آخشاما ميداندا اوتوروب‌ ايشچي‌ آختارانين‌ يولونو گودن‌ آدام‌!

آنا ديلي‌: فارسي‌!

قانون‌ مطبوعات‌: مطبوعات‌ قانون‌ دا دئيه‌ بيلرسن‌ چونكي‌ هر ايكيسي‌ عينيدير و بير ائله‌ال‌ آغاجي‌دير كي‌، مديرمسئولون‌ باشينا ده‌ين‌ كيمي‌ يئديكلري‌ بورنوندان‌ گلير!

عدالت‌: مندن‌ اولسا بو سؤزو لوغتيميزدن‌ چيخاريب‌ بير دفعه‌ليك‌ راحات‌ اولاق‌.

آد: بو قدر ساده‌ سؤزو لغتنامه‌ميزده‌ تاپا بيلمه‌ييب‌ اوجودان‌ سوروشدوم‌. او داهميشه‌كي‌ كيمي‌ سواليما سواللا جاواب‌ وئردي‌:

-  آتا- آنانين‌ قويدوغو آدي‌ دئييرسن‌، يوخسا سيجيللي‌ده‌ يازيلان‌ آدي‌؟

آغلاشما:

نه‌ روادور اغنيالر باخا آج‌ قالانه‌ يارب‌؟

بو نه‌ سؤزدور آج‌ قالانه‌ اولونا اعانه‌ يارب‌؟

آند: يالان‌ دانيشان‌ آداملارا مختلف‌ آندلاري‌ اؤيرتمك‌ بيزيم‌ بورجوموزدور:

يئزيده‌ گلن‌ لعنت‌ منيم‌ آتاما گلسين‌، يالان‌ دئسم‌!

شومرون‌ اوغلويام‌ يالان‌ دئسم‌!

حضرت‌ عباسين‌ بير جوت‌ قلم‌ قولونا آند اولسون‌ دوز دئييرم‌!

امام‌ حاققي‌، پيغئبر حاققي‌، او گؤيه‌رن‌ گؤي‌ حاققي‌، آتامين‌ گوورو حاققي‌، آديم‌ علي‌حاققي‌، گئتديگيم‌ بيته‌ آند اولسون‌ و... او سن‌ اؤله‌سن‌ دوغرو دئييرم‌!

نه‌ اولماق‌ اوچون‌ نه‌ لازيمدير؟

من‌: ژورناليست‌ اولوب‌ ايشيني‌ داوام‌ ائتديرمك‌ اوچون‌ نه‌ لازيمدير؟

اوجو: داليني‌ داغا سؤيكه‌دينمي‌ ژورناليست‌ اولورسان‌!

من‌: دونيادا بئكارچيليغي‌ آرادان‌ قالديرماق‌ اوچون‌ نه‌ لازيمدير؟

اوجو: «وام‌ اشتغال‌»!

من‌: فرودگاه‌ بانديني‌ آسفالت‌ ائتمك‌ اوچون‌ نه‌ سويه‌ده‌ تكنولوژي‌ لازيمدير؟

اوجو: تكنولوژي‌، مكنولوژي‌ لازيم‌ دئييل‌، «شهرك‌ كارشوناسان‌»ين‌ كوچه‌لريني‌ آسفالت‌ ائدنلري‌تاپماق‌ كفايتدير!

من‌: شوراي‌ شهر اولماسا نه‌ اولار؟

اوجو: شهردارين‌ بهانه‌سي‌ كسيلر!

من‌: «پيك‌ دانش‌آموز» اردبيلده‌ چاپ‌ اولسا نه‌ اولار؟

اوجو: آده‌، دئيه‌سن‌ ائشينه‌ - ائشينه‌ اوجاق‌ باشينا چيخيرسان‌؟

من‌: رومان‌ يازماق‌ اوچون‌ نه‌ لازيمدير؟

اوجو: تئلئويزيون‌ سئرياللارينين‌ هاميسينا باخماق‌!

من‌: سردبير اولماق‌ اوچون‌ نه‌ لازيمدير؟

اوجو: ايكي‌ اوتاق‌، بير دهليز!!!!!!!!!!

میلسیز پول

میلسیز پول

سیزی، منی یارادانا آند اولسون «اوجو» اولماسایدی، بیرجه کلمه ده یازا بیلمزدیم. مشخص بیر شرایط حاققیندا مشخص بیر تحلیل اولمادان معین بیر فیکیر سؤیله­مک ان آزی بوش بوغازلیق اولاردی. بورا اؤز آرامیزدی، منده ده گناه یوخدور. دونیا ایت آشی کیمی ائله دگیب قاریشیب بیر – بیرینه کی، نه هیتلئرین فاشیزمی، نه چئرچیلین لیبئرالیزمی اونو ساکیتمشدیره بیلمز، اوندا قالمیش منیم کیمی آداملار اولا.

هله لاپ 1376-دا رستمه «انسان کامل» دئییب پان ایرانیستلری او شخصیتین اطرافیندا بیرلشمگه چاغیراندا من اوجویا دئمیشدیم کی: «آی اوجو قاغا»! یامان نؤقطه­یه ال قویوب. اینان کی، بو جور گئتسه لاپ «رضاخانین» قبیرخاناسین برپا ائلر.

اوجو دا منیم جاوابیمدا دئمیشدی کی، آده! آی ساده­نین بیری ساده، ائشتمه­ییبسن دئییبلر سن سایدیغینی سای، گؤر فلک نه ساییر؟ بیر ده کی، 20-جی عصرین سونودور. ایندیکی جاماعاتین لاپ بئساوادی ابو علی سینادان چوخ بیلیر. اوغلو سهرابی نامردجه­سینه اؤلدورن آداما «انسان کامل» دئمک اولارمی؟

البته شخصا منیم اؤزومه دفعه لرله ثابت اولموشدو کی، فیکیر یوخسوللوغو، فیکیر چاتیشمازلیغی روشنفیکیرلرده عادی جاماعاتلا مقایسه ده داها چوخ اولور. ائله بونا گؤره ده همیشه فیکیر جهتدن داردا قالاندا اوجو قاغایا سیغینیرام.

گونلر کئچدی. آیلار دولاندی. طرح «هدفمند کردن یارانه» گلدی میدانا. اگر بوندان مقصد «یارانه»لری حذف ائتمکدیسه، اوندا هئچ دوم آغ ساققالین دا اونا سؤزو یوخدور. آمما اونون یولو بو دئییل. «یارانه»نین یگانه حذف ائتمه یولو رفاهی چوخالتماقدیر. رفاهی یاخشیلاشدیرماق دا بئکارچیلیغی، ایشسیزلیگی آرادان آپارماق، تیجارتی، صنایع نی و اکینچی لیگی رونق لندیرمکله ممکن اولا بیلر. باخ بو مؤضوع­دا اوجو قاغادان کمک ایستمه دیم...

ایش بونونلا بیتمدی. یئنه او غریبه سؤزلردن بیری آغیزلارا دوشدو. اصفهاندا هامی بوینوز چیخارتمیشدی. هله دئسن تبریزده بیشمیش تویوقلار گولمگه باشلامیشدیلار. آده، بئله ده ایش اولار؟ توتاق کی، بیری یوخودا گؤردویونو دانیشیر. آخی بونو یوخودا دا گؤرمک اولماز. نئجه یانی آداما 1000 مئتر یئر وئریرلر!!!  دوزونو دئسم، بوندان باش چیخارا بیلمه دیم. اوجو نه آلدی، نه ساتدی. دئدی: «بو دا سفر استانی کیمی بیر شئیدیر». سونرا دا منی ناهارا ساخلادی. تویوق پلو بیشیرمیشدی. آمما قاباقکی دب نن تویوغو دویونون آلتینا قویموشدو. آده او سن اؤلمیه سن. بیر ده گؤدوم دویو ترپه نیر. اول فیکیرلشدیم کی، دیه سن بو دا اوجونون حوققاسیدیر. اوجو بونو سئزدی: قلبووه آیری بیر شئی گلمه سین. دویونون آلتینداکی تویوق گولور.

ایش بونونلا قورتارسایدی درد یاری ایدی. آمما سن دئمه آتالار دئمیشکن هله گؤره­جک گونلریمیز قاباقدایمیش. بانک مرکزی سایت­دا ملی پولون آدینی!!! غیر رسمی رفراندوما قویوب (تومان، ریال، پارسی).  بیلن منی دانلاماسین! بیلمه­ین ده بیلسین کی، رضاخاندان قاباق ایران پولونون آدی تومن و قیران ایدی. جین بسمالله­دان قورخان کیمی تورک سؤزوندن قورخان رضاخان بوتون ضد فرهنگی ایشلریندن بیری کیمی پولون دا آدینی دگیشدیریب ریال قویدو. آمما ایستر رضاخان، ایستر اوغلو محمدرضا و ایسترسه ده انقلابدان سونرا بو سؤز کاغاذ اوزه رینده قالدی. ایراندا بیر نفر بئله ریال دئمه دی، تومن و قیران دئدیلر.

ایندی بیزیم بعضی قاباقدا گئدن آغیللی لاریمیز رضاخانین ایشینی تکرار ائتمک ایسته ییرلر. یالنیز بیر فرقله کی، بونلار اؤز ایشلرینده گویا جاماعاتین حمایه سینه اساسلانیرلار. جاماعاتین 70 ایلدن چوخ بیرمدتده رسمی آددان استفاده ائتمه مه سینین اؤزو رفراندوم دئییلمی؟ دئمک بو اوزدن ایراق عاغیللی لاریمیزین اصلینده رفراندوما ایناملاری یوخدور. بیر فارس ضرب المثلینده دئییلیر: آزمودن آزموده خطاست. حافظ همین ضرب المثلدن استفاده ائده رک دئمیشدیر: من جرب المجرب حلت له الندامه. اوجویا سوروشدم دئدی: مؤجود پروبلئملرین حللیندن بویون قاچیرماق و اونلاری گؤزدن یاییندیرماق اوچون بو ایشلری گؤرور و صنعی پروبلئم یارادیرلار. سوروشدوم کیملرین ایشیدیر؟ دئدی: مملکتی آرام گؤرمک ایسته مه ینلرین ایشیدیر.

ائلئکترون پوستوموزون عنوانی:

[e-mail]

[e-mail]

 

آمئریکا خوخانی

یاری ظارافات، یاری جدی

آمئریکا خوخانی!

دئسم کی، جین بسم الله دان قورخان کیمی آمئریکادان قورخورام، منی قینامایین!

دئسم کی، آمئریکا ان دئموکراتیک اؤلکه­دیر، یئنه منی قینامایین!

باخ، ایندیکی آمئریکالیلار (یعنی او واختین آوروپالیلاری) بو اؤلکه­یه آیاق قویاندا اورا قیرمیزی دریلی وحشی­لرله!!! دولو ایدی. یاخشی بو یازیقلار نه ائتمه­لی ایدیلر؟

چوخ منطقی بیر ایش گؤردولر. یعنی اورانی تمیزله­دیلر! یعنی بیر دنه ده قیرمیزی آدام قالمادی.

سونرا نه ائله­دیلر؟ سونرا دا آفریقادان قارالاری زورلا آپاریب ایشلتدیلر! دئیه­جکسن کی، دوز آدام ایدیلرسه، نیه زورلا آپاردیلار؟ دئیه­جی­یم کی، قارالار اؤز منفعت­لرینی بیلمیردیلر (هئچ ایندی ده بیلمیرلر!). باشا دوشمه­ین آدامین جانین دا آلارلار!

بس سونرا؟

سونرا دا ایکینجی دونیا محاربه­سینه کیمی اینگیلیس­لره «بعععلی» دئمه­لی اولدولار. بو محاربه آوروپانی سارسیتدی، آمئریکانی دیکلتدی. ژاپونلار بوی دئییردیلر! آمئریکا طیاره­چیلری سهو ائدیب نووه سیلاحی ایله ایکی شهرینی بومبالادی...

دئیه­جکسن کی، بو بویدا دا سهو اولار؟

من نه دئیه­جی­یم، من ده دئیه­جی­یم کی، نیه اولماز؟ محاربه­ده بئله سهولر اولور ده! به­یم ایرانین سرنشین طیاره­لرینی همین خلبانلار سهوا وورمادی؟ به­یم ناتو طیاره­لرینین خلبانلاری لیبی مخالیف­لرینی سهوا وورمادی؟ به­یم .... ؟

هه، دئییردیم آخی آمئریکالیلار محاربه­دن سونرا اویان – بویانا آغیز آتماغا باشلادیلار. شیلی­ده، ویتنام­دا، فلسطین­ده، نه بیلیم هارادا، هارادا. «سیرادان قالان قوتور اولار» دئییرلر، ایران دا سیرادان قالمادی. یادینا سالسان اوزاق زامان دئییل: 1325 قتل عامی، 1332 چئوریلیشی، 1357 ، 1358، 1359، ... اوجون توت، گل بویانا.

یاخشی، گل اگری اوتوراق، دوز دانیشاق. من اؤلوم آمئریکادان قورخمالی­یام یا یوخ؟ بورا اؤز آرامیزدیر، سن ده یاواش – یاواش قورخماغا باشلاییبسان!!!

من دئییرم کی، آمئریکا ان دئموکراتیک اؤلکه­دیر!!! یوخ؟ اوندا قولاق آس:

باخ آمئریکادا اولان آزادلیق دونیانین هئچ نؤقطه­سینده یوخدور! بعضا گؤورسن که، آراشدیرمالار مرکزی یاخود هانسی­سا اؤزل بیر قوروم آمئریکانین لاپ دوست اولدوغو بیر اؤلکه­یه قارشی اتهام آتیر. او اؤلکه اعتراض ائدنده، دئییر: بیز سیزی تصدیق ائدیریک. سیز بیزیم ان یاخین دوستوموزسوز! سیز فیلان یئرده دئموکراسیایا چوخ کؤمک ائدیرسیز!

سوروشاندا کی، بس نیه بیزی اتهام ائدیرسیز؟ دئییر: جانیم بورا دئموکراتیک اؤلکه­دیر، اؤزل قوروملار آزاددیر. او سؤزلرین بیزه دخلی یوخدور!!!

یاخشی، من اؤلوم بوندان یاخشی و دئموکراتیک جاواب تاپماق اولار. اودور کی، آمئریکانین سؤزو سؤزدور. مثلا 1330جو ایللرده آمئریکا مرکزی کشفیات اداره­سینین (سیانین) تانینمیش مامورو ریچارد کاتئم «ناسیونالیسم در ایران» آدلی کتابی یازماقلا بو ملته چوخ کؤمک ائله­دی! بیزی باشا سالدی کی، په آتوونان اؤلکه­میز پارچالانیرمیش.

باغیشلایین بورادا دیرناق آراسی بیر احوالاتی نقل ائتمه­لی­یم:

بیر تویدا عاشیق گتیرمیش­میشلر. عاشیق چالیب اوخویور، اصلی – کرم داستانینی دانیشیر. آخیردا بیر نفر دئییر کی، باشووا دؤنوم عاشیق، بیر «یانیق کرم» هاواسی جالسانا؟ عاشیق دئییر: چالدیغیم یانیق کرم ایدی ده. زاواللی نه آلیب، نه ساتیر، دئییر: دای دئنن کئف ائلئیمیشوک!

هه، قاییداق اصل سؤزه. ایندی ده براندا شیفئر آدلی بیر ذات «قارداشلیق سرحدلری» آدلی بیر کتاب یازاراق ایرانیمیزا شه­تل آتماق ایسته­ییر. سن یازیق دئیه­جکسن کی، بس او نه­دیر، بو نه­دیر؟ سنده نه گناه. کارل مارکس دئمیشکن فلسفه یوخسوللوغونا توتولان آداملارسیز ده. آخی جانیم آمئریکا دموکراتیک بیر اؤلکه­دیر، او واخت ریچارد کاتئم ائله دئییردی، ایندی براندا شیفئر بئله دئییر.

هه، دئییردیم آخی. آمئریکا دئموکراتیک اؤلکه­دیر. بیلیرسیز ده. او واخت عثمانلی­لار یازیق ائرمنی­لری قیریب کؤکونو کسدیلر! گؤرورسوزده. بیردنه ده اولسون ائرمنی قالماییب! اوباما سئچکی قاباغی تبلیغاتیندا ائرمنی­لره سؤز وئردی کی، پرئزیدئنت اولسا، بو سوی قیریمی رسمی تانیاجاق. آمما هله ایندیه کیمی رسمی تانیماییب. نیه؟ چونکی هله قطعی نتیجه­یه یئتیشمه­ییب. ایگیرمی ایلدیر قاراباغ مناقیشه­سینین حللینه چالیشیر. نئینه­سین. بویانا دؤنسه شیش یاناجاق، اویانا دؤنسه کاباب. ائرمنی سؤزو گلنده نیه اوزونو تورشودورسان؟ خوجالیا گؤره؟ کلبه­جره گؤره؟ شوشایا گؤره؟ آمئریکا نه دئسین؟ یوخسا دئسین کی، بو واندالیزم؟ بو وحشیلیک نه­دی؟ اوندا بس دئموکراسیا نه اولار؟ او یازیقلارین آدام اؤلدورمکدن خوشو گلیر ده. باخ یئنه ساغ اولسون فرانسانی! بیری دئسه ائرمنی سوی قیریمی اولماییب، دریسین بوغازیندان چیخارار...

ائی­ی­ی، سنی باشا سالینجا اؤز باشیمی دا ایتیره­جی­یم. آمئریکانین دئموکراتیک­لیگینه تکجه بو کفایتدیر کی، کشیش قورانی یاندیریر، آمئریکا اونون آزادلیغینا توخونمور. نیه توخونسون قوجا کشیشدی ده. سلف­لری کیمی تفتیش عقاید محکمه­لرینی قورا بیلمیر، آداملاری دیری – دیری یاندیرا بیلمیر، اوره­یی توتولوب، خودیک ائله­ییر. قورانی یاندیرماقلا کؤنلو خوش اولور. قوی اولسون ده.

لاپ بو تزه­لیکده اوباما ائرمنی سوی قیریمی! حاققیندا دانیشارکن یاخشی کی، سوی قیریم سؤزونو ایشلتمه­دی. یوخسا باغریمیز چاتلایاردی. گؤره­سن بو قارا پرئزیدئنتین آغزیندان سوی قیریم سؤزو قاچسایدی! آللاه ائله­مه­سین! آغزیما داش تورپاق! سنی بیر سؤزله قورتاریرام. آمئریکا ایندیه کیمی بیرینین تویوغونا کیش دئمه­ییب. خودانکرده، خودانکرده بیردن ایشدی ده، خوکک ائله­سه یاپون سونامیسیندن باش اولار ها. چالیش کی، اونون خطیرینه دگمیه­سن!

آز قالمیشدی یادیمدان چیخا. من بوتون سیزه دئدیکلریمی کندلیمیز اوجو قاغایا دئدیم. منیم قورخولو گؤرکمیمه یازیغی گلدی:

«بالا! قورخما، هر زاد آدامنان قورخار، آدام نه­دن قورخار. بالا! سنی قارا باسیر». سونرا اوجوقاغام منه بیر ماجرا دانیشدی:

گونلرین بیر گونونده کنده بیر یولچو گلمیشدی. آخشاملادیغینا گؤره من اونو قوناق ساخلادیم. یئییب ایچدیکدن سونرا اویان بویاندان دانیشماغا باشلادی. دئدی:

 گونلرین بیر گونونده بیر کنده گئتمیشدیم. آخشام چاغی بیر نفر عؤمرون وئردی سنه. اونو یویوب کفن­لیه­نه کیمی گون باتدی. منی ایسه ساخلایان اولمامیشدی. گئجه­نی مسجیدده قالمالی ایدیم. سن دئمه او کندین عادتینه گؤره گون باتدیقدان سونرا اؤلو باسدیرمازمیشلار. تابوتو مسجیدده قویور و صاباح باسدیرارمیشلار.

قادانی آلیم گئجه یاریسی گلدیم یاتماغا. یوخو آپارار – آپارماز تابوتدان بیر سس گلدی. اول وئجیمه آلمادیم. آمما سس مندن ال چکمه­دی. باشیمی قالدیریب قولاق وئردیم کی، بو نه دئییر؟ اؤلو دئدی: «دوروم؟».

 بسم الله

یئنه دئدی: «دوروم؟».

یئنه بسم الله!

یئنه دئدی: «دوروم؟».

او «دوروم؟» سؤزونو، من «بسم الله» سؤزونو او قدر تکرار ائتدیک کی، آز قالا قورخو منی اؤلدوره­جکدی. آخیر فیکیرلشدیم کی، ایه، اؤلمک اؤلمکدی، خیریلداماق نه­دی؟ اؤلویه طرف دؤنوب مؤحکم بیر ایفاده ایله دئدیم: دور، گؤروم نه غلط ائلیه­جکسن؟ ائله بوراداجا اؤلونون سسی کسیلدی.